Stres – Anksiyete ve Damar Sağlığı

Stres, vücudumuzun ruhsal ve bedensel sınırlarını zorlayan durumlara karşı dengesini korumak amacıyla vermiş olduğu yanıta denilmektedir. 

• Vücudun stres oluşturan faktörlerle başa çıkamaması durumunda gelişen endişe ve korku durumuna anksiyete denilmektedir.
• Akut ve kronik olmak üzere ikiye ayrılır.
• Sebepleri fiziksel, sosyal ve psikolojik faktörler olabilir.
• Kişi stresi oluşturan faktörle (stresör) karşılaştığında bu faktöre yanıt verme durumundadır. Her bireyin stres oluşturan faktöre yanıtı farklıdır.
• Sakin olduğumuz zamanlarda beynimiz alfa dalgaları yayarken stresli durumlarda beta dalgaları yaymaya başlar.
• Kronik stres ve anksiyete, başta kalp ve damar hastalıkları olmak üzere bir çok hastalığın en önemli sebeplerinden birisidir.
• Stres ve anksiyete farkındalığı damar sağlığı açısından da son derece önemlidir.

Stres durumunda neler olur?

• Beyinde bulunan hipofiz bezinden salgılanan hormonlar böbrek üstü bezinden fazla miktarda adrenalin ve kortizol salgılanmasına neden olur.
• Amaç karşılaşılan durumla yani stresörle başa çıkmaya çalışmaktır. Buna genel adaptasyon sendromu (GAS) adı verilmektedir.

Kortizolün damar sistemi üzerine etkileri

• İnsülini baskılayarak kan şekeri düzeyini artırır
• Tansiyonu yani kan basıncını yükseltir
• Atardamarları daraltır

Adrenalinin damar sistemi üzerine etkileri

• Kan şekerini yükseltir
• Sindirim sistemine giden kan miktarını azaltarak kaslara daha fazla kan gitmesini sağlar
• Tansiyonu yükseltir
• Kalp atış hızını arttırır

Stres dönemleri nelerdir?

1. Alarm dönemi: Vücudun stresör ile karşılaştığında tepki verdiği kısa dönemdir. Vücudun savunma yani korunma mekanizmasının bir gereği olarak tepki vermesi normaldir.
2. Direnç dönemi: Vücudun ilk tepkisinden sonra kendini onarmaya çalıştığı dönemdir. Stresörler ortadan kaldırıldığı andan kısa bir süre sonra vücut normal durumuna dönecektir. Uyaranların kaybolmaması veya artması durumunda diğer bir aşama olan üçüncü aşamaya geçilecektir. Amaç bu dönemde uyaranları ortadan kaldırarak ya da farklı bakış açıları geliştirerek üçüncü aşamaya geçmekten kurtulmaktır.
3. Tükenme dönemi: Uzun süreli olması durumunda vücudun stresle baş edecek kaynaklarının tükendiği, yorgunluk, depresyon veya daha bir çok sorunun ortaya çıktığı dönemdir.

Stres ile nasıl başa çıkılır?   

• Mevcut durumun ve bu duruma vücudumuzun verdiği tepkinin farkında olunması
• Nefes teknikleri veya nefes çalışmaları
• Durumun başka bir bakış açısıyla tekrar yorumlanması
• Dikkatin başka bir noktaya odaklanması
• Pozitif veya olumlu iç konuşmalar
• Egzersiz
• Rahatlatıcı veya  iyi gelen müziklerin dinlenmesi
• Binaural sesler (bilgisayar, tablet veya cep telefonlarının store uygulamalarından indirilebilir)
• Meditasyon
• Düzenli ve yeterli uyku