Şah Damar Darlığı: Belirtiler ve Tedavi Yöntemleri
Şah damarları (karotis arterler), kalpten çıkan ve aorta adı verilen ana atardamardan ayrılarak, boynun her iki yanından beyine kan taşıyan damarlardır. Beynin büyük bir kısmı, özellikle boynun ön tarafındaki bu şah damarlarından beslendiği için, şah damar darlığı tedavisi beyin fonksiyonlarının sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Damarların daralması, genellikle beyine giden kan akışını kısıtlayarak ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir.
Şah Damar (Karotis Arter) Darlığı Belirtileri
Şah damar darlığı, genellikle aşağıdaki belirtilerle kendini göstermektedir:
- Vücudun bir tarafında güçsüzlük veya hissizlik
- Baş dönmesi veya denge bozukluğu
- Ani baş ağrısı
- Konuşma bozukluğu
- Anlama güçlüğü
- Görme kaybı
- Bazen hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir, bu da hastalığı daha tehlikeli hale getirebilmektedir.
- Damar duvarındaki plak veya pıhtının kopması durumunda, beyine ulaşan damarlar tıkanabilmekte ve bu da geçici felç ya da inme ile sonuçlanabilmektedir.
Risk Faktörleri
Şah damar darlığına yol açabilecek risk faktörleri arasında şunlar bulunmaktadır:
- Sigara veya tütün ürünleri kullanımı
- Kolesterol yüksekliği
- Hipertansiyon
- Diyabet
- İleri yaş
- Hareketsiz yaşam tarzı
- Genetik faktörler
Teşhis Yöntemleri
Şah damar darlığının teşhisinde aşağıdaki yöntemler kullanılmaktadır:
- Karotis Doppler Ultrason: Damar içerisindeki kan akışını ve özellikle darlıkları tespit etmek için kullanılan non-invaziv bir yöntemdir.
- Bilgisayarlı Tomografi Anjiografi (BT Anjiografi) veya Manyetik Rezonans Anjiografi (MR Anjiografi): Damarlar detaylı bir şekilde görüntülenerek darlıkların tespit edilmesi sağlanmaktadır.
- Konvansiyonel Anjiyografi: Girişimsel bir yöntem olup, damarların ayrıntılı görüntülenmesi için kullanılmaktadır.
Şah Damar Darlığı Tedavi Yöntemleri
Hastalığın ilerleme düzeyine ve hastanın genel sağlık durumuna göre aşağıdaki tedavi yöntemleri uygulanmaktadır:
- Cerrahi Tedavi
- Girişimsel Tedavi (Stent yerleştirilmesi)
Şah Damar Darlığının Endovasküler Tedavisi
Endovasküler tedavi, şah damar darlığının cerrahi kesiye gerek kalmadan tedavi edildiği bir yöntemdir. Bu tedavi, özellikle cerrahiye uygun olmayan veya ameliyatsız tedavi isteyen hastalara uygulanabilmektedir. İşlem anjiyografi ünitesinde yapılmaktadır. İşlemin basamakları:
- Damar kılıfının kasık bölgesindeki atardamara yerleştirilmesi
- Damar kılıfı içerisinden ince bir kateterin şah damarlarına doğru ilerletilmesi.
- Kontrast madde enjeksiyonu sonrası damar darlıklarının görüntülenmesi.
- Beyin damarlarına pıhtı atma riskini önlemek amacıyla şah damarına filtre yerleştirilmesi
- Damar içerisinden stent yerleştirilmesi ve ardından balon anjiyoplasti işlemi uygulanmaktadır.
- İşlem sonunda, özellikle kontrol görüntüleri alınarak stentin optimal şekilde açılıp açılmadığı ve beyine olan kan akışının düzenli olup olmadığı kontrol edilmektedir.
- Kullanılan filtre, kateter yardımıyla geri çekilerek işlem sonlandırılmaktadır.
Endovasküler Tedavinin Avantajları
- Lokal anestezi ve/veya sedasyon altında yapılır, bu sayede genel anestezi gerektirmez.
- Cerrahi kesi izi bulunmaz, işlem yalnızca iğne deliği kadar küçük bir noktadan yapılır.
- İşlem sonrası hastalar genellikle ertesi gün taburcu edilir.
Tedavi Sonrası Öneriler
Tedavi sonrasında, hastalığın tekrarlamasını önlemek ve genel sağlık durumunu korumak için aşağıdaki yaşam tarzı değişiklikleri ve önerilere dikkat edilmelidir:
- Sigaranın bırakılması: Damar sağlığını korumak için sigara ve tütün ürünlerinin tamamen bırakılması önerilmektedir.
- Hipertansiyonun kontrol altına alınması: Düzenli tansiyon takibi ve gerekli ilaçların kullanılması.
- Kolesterol seviyelerinin dengelenmesi: Sağlıklı bir diyetle kolesterol düzeylerinin normal sınırlar içerisinde tutulması.
- Sağlıklı beslenme: Düşük yağlı, dengeli ve besleyici bir diyet uygulanması.
- Düzenli egzersiz: Günde en az 45 dakika yürüyüş gibi hafif egzersizler önerilmektedir.
- Doktor tavsiyelerine uymak: Doktorun verdiği ilaçların düzenli olarak kullanılması ve kontrollerin aksatılmaması.
İşlemlerle ilgili bilgilendirici video ve içeriklere instagram sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
One Comment