İyileşmeyen Ayak Yaraları: Nedenleri ve Tedavisi

İyileşmeyen ayak yaraları, standart tıbbi bakıma ve zamana rağmen kapanmayan, bununla birlikte genellikle altta yatan ciddi sağlık sorunlarına işaret eden inatçı lezyonlardır. Bu durum, sadece basit bir cilt sorunu değil, aynı zamanda dolaşım sistemindeki bir aksaklığın da göstergesidir. Dolayısıyla problemin kaynağını doğru tespit etmek, tedavi başarısı için kritik bir öneme sahiptir. Özellikle damar hastalıkları, bu tür inatçı yaraların oluşumunda başrolü oynar.

İyileşmeyen Ayak Yaralarının Nedenleri Nelerdir?

İyileşmeyen ayak yaraları, genellikle arteriyel (atardamar) veya venöz (toplardamar) nedenlere bağlı olarak gelişir. Buna ek olarak enfeksiyonlar da süreci zorlaştırır.

• • Atardamar (Arter) Hastalıkları: Diyabet, Buerger hastalığı ve vaskülit gibi rahatsızlıklar, atardamarları doğrudan etkiler. Sonuç olarak kan akışı azalan dokuda yara oluşumu başlar. Bu tip yaralar, genellikle ayak parmak uçlarında veya topuklarda ortaya çıkar. Örneğin, diyabetik ayak tablosu bu durumun en sık görülen örneklerinden biridir. Diyabetik ayak: Belirtileri ve Tedavisi yazısı için bağlantıyı inceleyebilirsiniz. 
  • Toplardamar (Venöz) Hastalıkları: Venöz yetmezlik, varisler, uzun süreli hareketsizlik veya May-Thurner sendromu gibi durumlar, kirli kanın bacaklarda göllenmesine yol açar. Bu nedenle oluşan yaralar, sıklıkla ayak bileği çevresinde ve ödemle birlikte gelişir.

Damar Hastalıkları Nasıl Teşhis Edilmektedir?

Doğru tedavi planı, detaylı ve hassas bir teşhis sürecini gerektirir. Günümüzde kullanılan ileri görüntüleme teknikleri, damar yapısını net bir şekilde ortaya koyar.

• • Doppler Ultrasonografi: Kan akışını değerlendirmek için ilk olarak tercih edilen, hızlı ve ağrısız bir yöntemdir. Damar tıkanıklığı veya yetmezliği hakkında ön bilgi sağlar.
  • BT ve MR Görüntüleme: Damar haritasını detaylı bir şekilde çıkarır. Böylece darlık veya tıkanıklık seviyesi netleşir.
  • Anjiyografi: Hem kesin tanı koyar hem de aynı seansta tedavi imkanı sunar. Altın standart olarak kabul gören bu yöntem, damar içini en net gösteren tekniktir.

İyileşmeyen Ayak Yaraları Nasıl Tedavi Edilmektedir?

Tedavi yaklaşımı, öncelikle yaranın oluşumuna neden olan temel sorunu çözmeyi hedefler. Girişimsel radyoloji, bu noktada ameliyatsız ve etkili çözümler sunar.

• • Girişimsel Tedaviler: Tıkalı veya daralmış damarların anjiyo eşliğinde balon veya stent ile açılması, bölgeye giden kan akışını yeniden sağlar. Kanlanmanın artması, yaranın iyileşme sürecini doğrudan hızlandırır.
    
  • Hiperbarik Oksijen Tedavisi: Damarların açılmasının ardından, dokuların oksijene doymasını sağlayan bu yöntem iyileşmeyi destekler.
  • Yara Bakımı ve Tedavisi: Medikal pansumanlar ve ölü dokuların temizlenmesi (debridman), enfeksiyonu önler ve sağlıklı doku oluşumuna zemin hazırlar.

İyileşmeyen Ayak Yaralarını Önlemek İçin Öneriler

Erken önlem almak, çoğu zaman yara oluşumunu engeller veya mevcut yaranın ilerlemesini durdurur.

• • Düzenli Ayak Kontrolü: Soğukluk, renk değişikliği, uyuşma veya yara gibi belirtilere karşı dikkatli olun.
  • Kan Şekeri Kontrolü: Diyabet hastaları için kan şekeri seviyesini dengede tutmak hayati önem taşır.
  • Hareket ve Egzersiz: Günde 45 dakika düzenli yürüyüş, bacak kaslarını çalıştırır ve böylelikle kan dolaşımını artırır.
    
  • Sigaradan Uzak Durmak: Tütün ürünleri damar duvarlarına ciddi zararlar verir. Bu sebeple sigaranın bırakılması, iyileşme süreci için temel şartlardan biridir.
  • Stres yönetimi: Stresten kaçınarak hem genel sağlığınızı hem de yara iyileşmesini destekleyebilirsiniz.

İyileşmeyen ayak yaraları, altta yatan damar problemleri çözülmediği sürece tekrarlama eğilimi gösterir. Dolayısıyla uzman bir hekim tarafından damar yapısının değerlendirilmesi ve uygun girişimin yapılması, uzuv kaybına kadar gidebilecek süreçleri engeller.

İşlemlerle ilgili bilgilendirici video ve içeriklere instagram sayfamızdan ulaşabilirsiniz.   

Bacak atardamarlar tıkanıklıkları ve girişimsel tedavisi ile ilgili makalelerimize aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.

• https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1553838919306736?via%3Dihub
• https://www.dirjournal.org/en/combined-percutaneous-direct-puncture-of-occluded-artery-antegrade-intervention-for-recanalization-of-below-the-knee-arteries-132092
• https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs00270-019-02193-x