Biyopsi İşlemleri
Biyopsi işlemi, hastalık şüphesi olan dokulardan özel iğnelerle küçük parçalar alınması işlemidir. Dokulardan alınan bu parçalar patoloji laboratuvarlarında incelenerek doğru tanı konulması sağlanmakta ve biyopsi sonucuna göre tedavi planlaması yapılmaktadır.
İşlem Nasıl Yapılır?
Biyopsi işlemi, görüntüleme yöntemleri kılavuzluğunda güvenli ve etkili bir şekilde gerçekleştirilir. İşlemin adımları şöyledir:
- Görüntüleme: Ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans (MR) veya floroskopi ile örnek alınacak bölge belirlenmektedir.
- Sterilizasyon işlemi: İğne giriş yeri özel antiseptik solüsyonlarla temizlenerek steril örtüyle kaplanmaktadır.
- Anestezi uygulaması: Lokal anestezi kullanarak, cildi ve özellikle işlem yapılacak alan uyuşturulmakta ve gerekirse, sedasyonla hasta rahatlatılmaktadır.
- Doku örneği alma: Özel iğnelerle, hedef organ veya dokudan yeterli miktarda örnek alınmaktadır.
- Son aşama: Alınan doku örnekleri laboratuvara gönderilmekte, patolojik incelemeye tabi tutulmaktadır.
Biyopsi Sonrası Hastanede Yatış Gerekir mi?
Çoğu biyopsi işlemi, günübirlik olarak yapılır ve hastanede yatış gerektirmez. Tiroid biyopsisinden sonra, hemen günlük yaşama dönülebilmektedir. Karaciğer, böbrek, akciğer, prostat ve meme biyopsilerinde ise birkaç saat gözlem altında tutulduktan sonra taburculuk gerçekleştirilmektedir.
Biyopsi Öncesi Hazırlık
Biyopsi öncesinde, hastaların yapması gereken birkaç önemli hazırlık bulunur:
- Kan sulandırıcı ilaçlar: Eğer kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız, işlem öncesinde bu ilaçların kesilmesi ya da kısa etkili alternatiflerle değiştirilmesi gerekebilmektedir.
- Kan testleri: Trombosit sayısını ve kanama zamanını gösteren tahliller yapılarak işlemin güvenli olup olmadığı değerlendirilmektedir.
- Açlık: Eğer işlem sırasında sedasyon uygulanacaksa, biyopsi öncesinde 6 saat aç kalmak gereklidir.
İşlem Ağrılı mı?
Lokal anestezi sayesinde işlem sırasında ağrı hissedilmemektedir. İğne giriş yerinden başlayarak, örnek alınacak bölgeye kadar lokal anestezik ilaçlar uygulanmaktadır. Ayrıca, endişeli veya tedirginlik duyan hastalara işlem sırasında sedasyon uygulanmakta ve hastanın daha rahat bir işlem geçirmesi sağlanmaktadır.
Biyopsi Türleri
- Tru-Cut Biyopsi: Bu yöntemde, özel iğnelerle dokudan 1-2 cm uzunluğunda küçük parçalar alınmaktadır.
- İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi (İİAB): Enjektör yardımıyla dokudan hücre çekerek örnek alınması işlemidir.
- Açık Biyopsi: Cerrahlar tarafından, cerrahi yöntemle doku örneği alınması işlemidir.
Biyopsi İşleminin Riskleri Nelerdir?
İşlemler nadir de olsa bazı riskler taşımaktadır. Bu riskler:
- Kanama
- Enfeksiyon
- Komşu organların dokuların zarar görmesi
- Akciğer biyopsisinde pnömotoraks (akciğer zarları arasına hava girmesi)
Biyopsi Yapılan Organlar
- Tiroid Biyopsisi: Ultrasonografi rehberliğinde, tiroid bezindeki nodüllerden ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) yapılması işlemidir. Özellikle tiroid kapsülüne lokal anestezi uygulayarak biyopsiye bağlı ağrı önlenmektedir.
- Karaciğer Biyopsisi: Karaciğer dokusundan veya karaciğerdeki kitlelerden biyopsiler alınması işlemidir. İşlem genellikle Ultrasonografi (US) eşliğinde yapılmaktadır. Ayrıca daha az oranda Bilgisayarlı Tomografi (BT) rehberliğinde de işlem yapılabilmektedir.
- Akciğer Biyopsisi: Akciğerdeki kitlelerden Ultrasonografi ya da Bilgisayarlı Tomografi kılavuzluğunda parça biyopsisi yapılması işlemidir.
- Kemik Biyopsisi: Kemikteki hastalıklı bölgeden Bilgisayarlı Tomografi veya Floroskopi kılavuzluğunda özel iğnelerle örnek alınması işlemidir.
- Lenf Nodu Biyopsisi: Anormal büyümüş lenf bezlerinden ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) veya parça biyopsisi alınması işlemidir.
- Böbrek Biyopsisi: Böbrek dokusundan veya kitlelerden parça alınması işlemidir. Genellikle Ultrasonografi rehberliğinde gerçekleştirilmektedir. Ayrıca böbrek kapsülünün lokal anestezi ile uyuşturulması ağrıyı önlemektedir.
- Meme Biyopsisi: Meme dokusundaki kitlelerden parça alınması işlemidir. Genellikle ultrasonografi veya mamografi eşliğinde, lokal anestezi ile işlem yapılmaktadır.
- Pankreas Biyopsisi: Pankreasta saptanan kitlelerden ince iğne aspirasyonu veya parça biyopsisi alma işlemidir.
- Kitle Biyopsisi: Vücudun herhangi bir bölgesinde saptanan kitlelerden parçalar alınması işlemidir.
